第1课课文注释

KLARIGOJ


A

1. 本文作者 T. Cart 教授(法国人)是早期世界语者。本文是作者针对当时出现的要求修改世界语的思潮而写成的一篇法国民间故事。文中“Ni fosu nian sulkon!”一句后来成为广大世界语者抵制依多语(Ido)拥护者企图分裂世界语运动的著名口号。Ido 语是法国人Beaufront 与Couturat 合谋于 1907 年抛出的一种窜改世界语的人造语方案。

2. Premion mi donos al tiu, kiu fosos plej longan sulkon. 谁挖出的沟长,就给谁奖赏。“tiu, kiu…”配合使用时,主要用来指人。关系代词 kiu 用以引出一个说明性的关系从

句。例如:

Nur tiu, kiu nenion faras, ne eraras. 只有什么都不干的人才不犯错误。

Tiu, kiu ofte demandas, malofte eraras. 经常发问的人不常犯错误。

3. La du unuaj laboristoj komencis disputadi pri siaj fosiloj. 前两名工人开始争论他们应该使用什么样的锹。

本句中的“la du unuaj laboristoj”指三个工人中的前两人。

4. Dum ili disputadis, la tria per pli-malpli bona fosilo fosis sian sulkon kaj gajnis la premion.

在他们争论的时候,第三名工人用一把不算好也不算坏的锹挖好了一道沟,从而获得了奖赏。

a)la tria = la tria laboristo. 世界语在句意清楚的情况下,有时可以省略前面出现过的词语。

b)pli-malpli 是一个常用词语。下面补充几个用例:

Li pli-malpli frue venos al nia urbo. 他迟早会到我们城市来。

Ŝi restis tie pli-malpli unu horon. 她呆在那里大约一个小时。

Ĝi havas pli-malpli grandecon de monero.  它和一枚硬币差不多大。

5. Ni ne perdu nian tempon, babilante kaj diskutante. 我们不要把时间浪费在闲谈和讨论上。

babilante kaj diskutante 是两个带副词词尾-e 的现在分词,在句子中作状语,表示方式。

6. Vivu nia Zamenhofa Esperanto! 我们的柴门霍夫的世界语万岁! 这句口号是针对 Beaufront 的 Ido 语而提出的。

“vivu”作“万岁”讲时一定要放在句首。它是动词 vivi 的祈使式形式,用来祝愿某人


长寿或希望某事物永远存在。例如:

Vivu nia reĝo! 国王万岁!

7. El “Vortoj de Prof. Cart” 选自《Cart 教授言论集》。介词 el 在这里表示出处。Cart 读作“Kart”。

B

1. Kiu scias ripozi, scias ankaŭ labori. (=Kiu scias ripozi, tiu scias ankaŭ labori.) 会休息的人也会工作。

“kiu … tiu …”这一句式常用于谚语中, tiu  常可省略:

Kiu tre malsatas, (tiu) ĉion ŝatas. 饿得发慌的人什么都喜欢。(饥不择食)

2. Sur la tablo kuŝis kajeroj kaj libroj. 桌上放着笔记本和书。

Kuŝi 除了作“躺着”讲之外,还有“(东西)平放(在)”的意思。例如:

la krajono kuŝas sur la fenestro.  铅笔放在窗台上。

Sur la tero kuŝas ŝtono.  地上有一块石头。

表示“直立”在某处,可用动词“stari”。例如: Antaŭ la domo staras arbeto. 房前长着一棵小树。La tablo staras ĉe la muro. 桌子靠墙放着。

3. Mi skribis per la krajono tion, kion li legis. 我把他读的句子用铅笔记下来。

关系代词 kio 在从句中如果充当主语则用主格,如果充当宾语则用宾格。本句中的 kio

在从句中充当宾语,故用宾格。请看下例:

Ŝi rakontis al li tion, kio okazis hieraŭ. 她把昨天发生的事情讲给他听。(kio 在从句中充当主语,故用主格)

Tio, kion li diris, estas tre grava. 他说的话很重要。(kio 在从句中充当宾语,故用宾格.)

4. La lernado daŭris tre longan tempon. 学习持续了很长时间。

daŭri(持续)是一个不及物动词。它后面的 tre longan tempon 不是直接宾语,而是表示时间持续的一种时间状语(tre longan tempon = tre longe)。

5. — Jam laca mi estas. Mi deziras iom ripozi kaj min iel amuzi. — mi diris. “我已经累了。我想休息一下,消遣消遣。”我说。

a)在世界语中表示说话的内容可以用引号“”,也可以用 —...—表示。

b)amuzi 是及物动词,min 是amuzi 的直接宾语。min amuzi 的意思是“自娱”。min iel amuzi 直译是“以某种方式自娱”。世界语为了读音优美和节奏和谐,习惯上常将单音节的宾格人称代词或双音节的指示代词 tion 等放在动词的前面,而不放在句子末尾。

6. Ĉu mi povas aŭ ne, mi ne scias. (= Mi ne scias, ĉu mi povas aŭ ne). 我不知道我能不能

(做出来)。

7. Ĉu vi povas fari kvar triangulojn el la ses alumetoj? 你会用六根火柴摆出四个三角形来吗?

介词 per 和 el 有时都可以译成汉语的“用”。它们的区别是:前者表示为达到某一目的而使用某种工具或某一手段,后者表示构成某物的材料。例如:

per:

Li skribas per krajono. 他用铅笔写字。

Ni rigardas per la okuloj kaj aŭskultas per la oreloj. 我们用眼看,用耳听。Ne ĉiam per aĝo mezuriĝas la saĝo.  〈谚〉智慧并不总以年龄来衡量。el:

La domo estas konstruita el brikoj. 这房子是用砖头砌成的。


Ĝi estas bela statuo el marmoro.  它是一座漂亮的大理石雕像。

Ne el ĉiu ligno oni faras violonon. 〈谚〉并非每根木头都可用来制作小提琴。

用火柴摆出三角形来,火柴实际上就是组成三角形的材料,所以不用 per 而用 el。

8. Mi ĉiel rompis al mi la kapon por trovi la solvon, sed vane. 我绞尽脑汁想摆出四个三角形来,但没有成功。

“sed vane”是一个略去主语和谓语的省略句(vane 在句中作状语)。

9. Konfesinte, ke mi ne estas kapabla tion fari, mi petis montri al mi la solvon. 我承认自己摆不出来,就请他摆给我看。

“Konfesinte”是过去分词副词,表示“承认”这一行为在为主动词“petis”(请求)之前发生。“ke mi… fari”是 konfesinte 的宾语从句。

10. Li unue faris unu triangulon el tri alumetoj kaj poste almetis al ĝi la tri aliajn en tia maniero. 他先用三根火柴摆出一个三角形,然后用如下方式把另外三根火柴放在这个三角形上。

la tri aliajn = la tri aliajn alumetojn.

en tia maniero 以那种(或:这种)方式。maniero 前面一般使用介词 en,表示“以…方式”。例如:

Ŝi klarigis al mi en diversaj manieroj. 她用各种方式向我解释。

Li salutis min en ia stranga maniero. 他用一种奇怪的方式向我打招呼。

11. Se mi cerbumus ankoraŭ unu momenton, mi mem ja povus ĝin trovi. 假如我再动一会儿脑筋,我自己也会解出来的。

这句话中主句和从句的动词都用假定式,因为事实上他并没有继续动脑筋,自己也根本没有找到解答。

12. Nu, provu fari iun Esperantan sufikson aŭ prefikson el la samaj alumetoj. 那就请你设法用同样多的火柴摆出一个世界语后缀或前缀来。

“nu”是世界语常用感叹词之一,主要用来引起对方注意或鼓励对方做某事。例如:

Nu, kion ni faros? 唔,我们干什么呢?

Nu, vidu, mia plano estas tia. 请看,我的计划是这样的。

Nu, ni ekiru. 好,咱们就出发吧。

Nu, pri tio ni parolos morgaŭ.  好吧,这件事我们明天再谈吧。



(There are no discussion topics yet in this forum)