第2课语法说明

 

一、词的转化、派生和合成:

GRAMATIKO


1. 世界语的单词通过改变词尾使一种词类转化为另一种词类的构词方式叫做词的转化。例如:

bona (好的) → bone (好) adicii (加) → adicio (加法)


post (在...之后) → posta (后来的,后面的)

2. 在词根前或词根后加上前缀或后缀用来构成新词的方式叫做词的派生。例如:

bona (好的) → malbona (坏的)

lerni (学习) →lernejo (学校) arbo (树) → arbaro (森林)

cigaredo (香烟) → cigaredingo (香烟嘴)

mezuri (度量) →laŭmezura (按尺寸做成的,合身的)

3. 由两个或两个以上的词根合在一起构成新词的方式叫做词的合成。一般来说,主要的词根应该放在后面。例如:

hejm-(家)+ task-(任务、作业) → hejmtasko (家庭作业) mon-(钱) + bilet-(票) → monbileto (纸币)

ter- (土) + pomo(苹果)→ terpomo (土豆、马铃薯) plen-(完全)+ aĝ-(年龄) → plenaĝa (成年的)

tia-(那样的) + manier-(方式、样子)→ tiamaniere (那样地、这样地)

《注》1)在实际使用中派生和合成这两种方式可以同时用来构成一个新词。例如:

ĉiovendejo (大百货商店);plenaĝulo (成年人)

《注》2)合成词的第一个词根后有时由于合成词词义的需要或为了读音方便可带有适当的词尾。例如:

akv-o(水) + fal-(落下) → akvofalo (瀑布)

mult-e(许多) + kost-(价) → multekosta (高价的、贵的)

合成词的第一个词根后是否需要加词尾,加什么词尾,这个问题比较复杂。初学者在使用合成词时必须多查词典,不可自己生造。

二、数词

世界语的数词分为基数词和序数词两种。

1. 基数词

世界语的基数词在表达方式上和汉语的基数词最为接近。它们都是严格按照十进制系统构成的,既简便又富于逻辑性。

1)基数词的书写规则:

a. 在十以上数字中,个位数要与十位数字分写。例如:

dek unu (11) dek sep (17)

b. 几十或几百要连写。例如: tridek (30) sepcent(700) kvincent okdek kvar (584)

c. 千以上数字要分写。例如:

du mil (2,000)

kvindek naŭ mil tricent sesdek unu (59,361)

2) 基数词的用法:

a. 基数词可以直接加在名词前,表示事物的数量(一般不需要量词)。例如:

du libroj 两本书 tri krajonoj 三支铅笔

tridek ok lernantoj  三十八名学生

b. 物质名词或群体事物的量需要用量词表示时,量词与名词之间需要加介词“da”。例如:

du skatoloj da alumetoj  两盒火柴

(unu) aro da homoj  一群人


unu kaj duona kilogramoj da pomoj 一公斤半苹果

kvin metroj da ŝtofo 五米布(unu) paro da ŝuoj 一双鞋tri litroj da akvo 三公升水

c. “miliono”(百万)用名词形式。用它来表示数量时,它的后面也必须加介词“da”。例如:

kvin milionoj da homoj  五百万人

ĉ. dek, cent, mil  也可以用名词形式。例如:

dekoj da libroj 几十本书

Mi vidas milojn kaj milojn da homoj.  我看见成千上万的人。

2. 序数词

1) 序数词由基数词加形容词词尾“-a”构成。合成序数词只须在最后一个数词的末尾加“-a”,数词之间要加连字符。例如:

kvina 第五 tridek-sesa 第三十六

kvincent-naŭdek-sepa 第五百九十七

2) 序数词主要用于表示日期、钟点、书页等的次序。例如: Hodiaŭ estas la oka de marto. 今天是三月八日。

Estas la tria kaj duono.  现在是三点半。

Sur la tria paĝo estas bela bildo. 第三页上有幅很好看的画。三、后缀-obl-和-on-

1. 后缀-obl-加在基数词的词根后,表示倍数。例如: Trioble kvar faras (或 estas) dek du. 三乘四等于十二。Ili ricevis duoblan kvanton.  他们得到双倍的数量。Ok estas la kvaroblo de du. 八是二的四倍。

Iliaj fortoj triobliĝis. 他们的力量增长了两倍。

Tiu ĉi ĉambro estas duoble pli granda ol la nia. 这个房间比我们的房间大两倍。

-obl-还可以加在 kelk-, mult-等词根后。例如:

Tiu ĉi pako estas multoble pli peza ol tiu paketo. 这个包裹比那个小包重许多倍。

2. 后缀-on-加在基数词的词根后表示分数。例如:

Trione de dek du faras (或 estas) kvar. 十二除以三等于四。

Triono kaj triono estas du trionoj. 三分之一加三分之一等于三分之二。

Li faris sian taskon kvinone.  他做完了五分之一的作业。

Ŝi aĉetis tri kaj duonan funtojn da sukero. 她买了三磅半白糖。

Li duone fermis la okulojn. 他半闭上眼睛。

La besto estas jam duonmortinta. 这个动物已经半死了。



(There are no discussion topics yet in this forum)