第11课课文注释 A

KLARIGOJ

A

1. Tiam ili kalkulis la tempon laŭ la luna kalendaro, t.e. (tio estis) laŭ la rondiro de la luno ĉirkaŭ la tero.

他们那时按阴历即月球绕地球的转动计算时间。

t.e. (tio estis) 那就是,即

2. Sed ilia kalendaro ne estis precica kaj estigis pli-malpli grandan eraron. 但是他们的历法不精确,产生了或多或少的误差。

3. Nia nuna kalendaro ŝuldas sian originon al Romulo, kiu estis la legenda fondinto kaj la unua reĝo de Romo de 753 ĝis 715 a.K. 现在的历法是由Romulo(中译为“罗慕路斯”)创始的,他是传说中罗马城的建设者和第一王(公元前753至715年)。

ŝuldi除了作“欠”讲外还有一些引申义。例如:

Al li mi ŝuldas grandan dankon. 我非常感谢他。

Ni ŝuldas nian sukceson al lia helpo. 我们取得的成功全靠他的帮助。

Al Nilo ŝuldas Egiptujo sian prosperon. 埃及的繁荣应该归功于尼罗河。

关于罗马城名称的由来流传着一个神奇的传说:公元前亚平宁半岛的阿尔巴隆加国王努米托尔的公主西尔维娅和希腊战神相爱,生下一对孪生子。其叔父阿穆里乌斯发现后处死了西尔维娅,并下令将这对孪生子扔进台伯河。但这对孪生子的篮筐被河水冲到岸边,一只母狼将他们带走并用自己的乳汁抚育他们。不久他们被国王的仆人领回抚养,起名为罗慕路斯(Romulo)和列慕斯(Remus)。长大后他们设法杀死阿穆里乌斯。事后两人在台伯河畔建立一座新城。后来兄弟俩发生争执,罗慕路斯杀死列慕斯并用自己的名字命名该城。

4. Poste Numo, la dua reĝo de Romo, aldonis al la dek la du aliajn. (= ... aldonis al la dek monatoj la du aliajn monatojn.) 后来第二王努马在十个月上又另加两个月份。

5. Sed el tiu ne ĝusta tempkalkulado rezultis ĝis la jaro 47 a.K. jam 67-taga diferenco. 可是由于那种不精确的计时方法,到公元前47年时已经积累了67天的误差。

6. Julio Cezaro 儒略·恺撒(前100年-前44年),古罗马统帅,政治家和作家。他决定采用的阳历称为儒略历(la Julia kalendaro)。儒略历规定每年平均长度为365.25日,平年为365日,4年1闰,闰年366日。

7. Li enkondukis la 365-kaj-1/4-tagan kalendaron (la Julian kalendaron). 他采用了三百六十五又四分之一的历法。(儒略历)

“la 365-kaj-1/4-tagan kalendaron”读作la tricent-sesdek-kvin-kaj-kvarono-tagan kalendaron

8. Li aranĝis la tagojn tiamaniere, ke unu jaro konsistis el 365 tagoj, kaj unu ekstra tago aŭ supertago estis aldonata al la monato februaro de ĉiu kvara jaro, kiu estis nomata superjaro. 他这样安排天数:一年包含365天,每隔四年将额外的一天也就是闰日附加到二月份上,有闰日的年份就叫做闰年。

“tiamaniere (aŭ: tiel), ke”用来引导一个说明性的方式状语从句。例如:

Tiel li foriris, ke li eĉ ne rerigardis. 他头也不回地走了。

La laboro estis farita tiamaniere, ke ĉiu faris sian taskon aparte. 这项工作是由各人分头进行的。

“ĉiu kvara jaro”的意思是“每四个”。下面再举一些类似的例子:

Oni ripozas ĉiun sepan tagon. 人们每七天休息一次(不一定是一天,也可以是半天,一小时,反正是每七天休息一次)。

Ĉiu kvina homo estas esperantisto. 每五个人中有一人是世界语者。

9. Sed la tropika jaro enhavas ne 365 kaj 1/4 tagojn, sed 365 tagojn, 5 horojn, 48 minutojn kaj 46 sekundojn, kaj tiu eraro rezultigis ĝis 1582 jam dektagan diferencon. 但是一回归年并不等于365天又四分之一天,而是365天5小时48分46秒,这一误差到公元1582年已经积累了十天的差额。

“tropika jaro”的意思是“回归年”,回归年也叫太阳年,即太阳连续两次经过春分点所需要的时间,也就是地球绕太阳公转而产生四季循环的周期。

“enhavas ne... sed...”中的ne不能放在enhavas的前面,因为否定的不是动词enhavas,而是动词的宾语。再如:

Li estas ne laboristo, sed kamparano. 他不是工人而是农民。

Ne la maro subakvigis la ŝipon, sed la vento. 不是大海而是风使船沉没。

10. papo Gregorio la XIII-a 罗马教皇格列高利十三世

由于儒略历比回归年长11分14秒,自公元前46年积累到十六世纪末春分已由3月21日提前到3月11日。于是罗马教皇格列高利十三世于1582年10月4日命令以次日(即原10月5日)为10月15日;为了避免以后累积误差,置闰的办法改为:公元年数被4除尽的年为闰年,但逢百之年只有能被400除尽的才是闰年(例如公元1900年不是闰年,而公元2000年是闰年),闰年2月份增加一天。由格里高里颁行的历法称为格列历(la Gregoria kalendaro),亦即现代大多数国家通用的阳历。

11. Li ordonis, ke la 5a de oktobro de tiu jaro estu la 15a de oktobro kaj de tiam ĉiu centa jaro ne plu estu superjaro escepte de ĉiu kvarcenta jaro, kaj tiel estiĝis la Gregoria kalendaro, kiu tiam estis tuj adoptita de preskaŭ ĉiuj popoloj en Eŭropo. 他下令以当年的十月五日为十月十五日,并从那时起逢百之年除四百年的年份外不再闰年,这就产生了格列历,这种历法立即被几乎所有欧洲国家的人所采用。

ĉiu centa jaro 每第一百年,逢百之年

ĉiu kvarcenta jaro 每第四百年,逢四百之年

“escepte de”的意思是“除…之外”,表示不包括在内。具体用法可参见课本pĝ. 345。

“adopti”的本义是“收养”。“采纳”、“采用”是它的引申义。再如:

Jen estas infano, kiun ili adoptis. 这是他们收养的孩子。

adoptinto kaj adoptito 养父和养子

Li adoptis mian opinion. 他采纳了我的意见。

Ili adoptis novan metodon. 他们采用了一种新方法。

“popoloj”(复数形式)指许多国家或地区的不同“民族”、“人民”。



(There are no discussion topics yet in this forum)